Abdullah bin Mübarek ve çoban çocuk hikayesi nedir?

Abdullah bin Mübarek'in çoban çocukla olan hikayesi, ilim ve tevazu üzerine derin bir ders sunar. Bir gün, koyunlarını otlatan bir çocuğun karşısına çıkan bu büyük âlim, çocuğun düşündürücü bakış açısını keşfeder. Çocuk, koyunların bakımı üzerinden Allah'ın varlığını ve kudretini anlamış, ayrıca ilimle ilgili önemli kavramları da özetlemiştir. Bu etkileşim, bilginin ve inancın en sade haliyle nasıl aktarılabileceğini gösteren güzel bir örnektir.

Abdullah bin Mübarek ve Çoban Çocuk Hikayesi şu şekilde özetlenebilir:

İslam âlimlerinin büyüklerinden Abdullah bin Mübarek, birkaç koyun otlatan bir çocuk görür ve ona acıır . Çocuğun büyüyünce Allah'ın ibadet ve marifetine nasıl ulaşacağını düşünür ve ona bir mesele öğretmeye karar verir .

Aralarında geçen konuşma şu şekildedir:

Abdullah bin Mübarek: Evladım, Allah'ı bilir misin ?

Çocuk: Kul nasıl sahibini bilmez !

Abdullah bin Mübarek: Allah'ı ne ile biliyorsun ?

Çocuk: Bu koyunlar ile .

Abdullah bin Mübarek: Bu koyunlar ile onu nasıl biliyorsun ?

Çocuk: Bu birkaç koyun çobansız işe yaramaz . Bunlara su ve ot verecek, kurttan ve diğer tehlikelerden koruyucu birisi lâzımdır . Bundan anladım ki, kâinat, insanlar, cinler, hayvanlar ve canavarlar ve bu kanatlı kuşlar bir koruyucuya muhtaçtır . Bu binlerce çeşit mahlûkatı korumaya kadir olan, Allah'tan başkası değildir . İşte bu koyunlar ile Allah'ı böylece bildim .

Abdullah bin Mübarek: Allah'ı nasıl bilirsin ?

Çocuk: Hiçbir şeye benzetmeden bilirim .

Abdullah bin Mübarek: İyi söyledin . İlimden bir şey öğrendin mi ?

Çocuk: Ben bu sahralarda, nasıl ilim tahsil edebilirim ?

Abdullah bin Mübarek: Peki başka ne öğrenmişsin ?

Çocuk: Üç ilim öğrendim: Gönül ilmi, dil ilmi ve beden ilmi .

Abdullah bin Mübarek: Bunlar nelerdir, ben bunları bilmiyorum ?

Çocuk: Gönül ilmi şudur ki, bana kalp verdi ve kendini tanımak ve sevmek yeri yaptı . Dil ilmi şudur ki, bana dil verdi ve dili zikretmek, Allah'ın adını söylemek yeri yaptı . Beden ilmi şudur ki, bana beden vermiştir ve onu kendine hizmet yeri eylemiştir .

Bunun üzerine Abdullah bin Mübarek, çocuğa "Ey çocuğum! Önceki ve sonraki ilimler, senin bana bu öğrettiklerindir!" der ve ondan nasihat ister . Çocuk ise "Ey efendi! Alim olduğun yüzünden belli oluyor. Eğer ilmi Allah rızası için öğrendiysen insanlardan istemeyi kes!" diye cevap verir .